Violence and aggression in interpersonal contacts at school

Małgorzata Dubis

doi:10.5507/magister.2014.45

Vol 2 No 2 (2014): Magister Články

Násilí a agrese v mezilidských vztazích ve škole

Małgorzata Dubis, dr., ¹ Autor

Wyższa Szkoła Ekonomii i Innowacji w Lublinie, Adiunkt na Wydziale Pedagogiki i Psychologii

DOI: https://doi.org/10.5507/magister.2014.45

PDF

Jak citovat

Násilí a agrese v mezilidských vztazích ve škole. (2024). Magister, 2(2), 70-92. https://doi.org/10.5507/magister.2014.45

Stánhout citace

Abstrakt

Násilí a agrese se v moderním světě staly běžným jevem, který zahrnuje téměř všechny oblasti společenského života. Odraz problémů, s nimiž se společnost vyrovnává, je patrný ve způsobu vnímání výchovných hodnot žáky a jejich chování ve škole. Nárůst agresivního chování ve škole dokládají jak každodenní pozorování učitelů a rodičů, tak sociální výzkumy a také policejní statistiky. Alarmující je nejen nárůst různých forem agrese a násilí mezi dospívajícími, ale i brutalizace tohoto typu jednání. Navíc se viditelně snižuje věková hranice pachatelů i obětí. Tváří v tvář těmto znepokojivým jevům se škola potýká s novými problémy a výzvami. Proto je důležité znát fenomén agresivity přítomný ve škole, jeho rozsah a zákonitosti a v důsledku toho přijmout plánovaná a rozhodná opatření zaměřená na omezení agresivního chování a násilí.

Klíčová slova Mládež Škola Agrese Násilí

Reference

Abramczyk J., Zjawisko agresji w szkole – wychowawcze wyzwanie na progu XXI wieku,[w:]Rejzner A. (red) Agresja w szkole. Spojrzenie Vyhledej v Google Scholar
wieloaspektowe, Warszawa 2004. Vyhledej v Google Scholar
Bartkowicz Z., Pomoc terapeutyczna nieletnim agresorom i ofiarom agresji. Lublin 2001. Vyhledej v Google Scholar
Biała M., Problemy z zachowaniem dzieci i młodzieży, Warszawa 2008. Vyhledej v Google Scholar
Biała M., J. Móżdżyński J., Podstawy kształtowania relacji nauczyciel-uczeń, Warszawa 2002. Vyhledej v Google Scholar
Baker, J. A. Contributions of teacher–child relationships to positive school adjustment during elementary school. Journal of School Psychology, 2006/ 44(3), Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Baker, J. A., Grant, S., Morlock, L., The teacher-student relationship as a developmental context for children with internalizing or externalizing behavior problems. School Psychology Quarterly, 2008/23(1). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Bandura, A. Aggression: A social learning analysis. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall 1973. Vyhledej v Google Scholar
Brańka Z., Agresja u dzieci i młodzieży, [w:] Papież J., Pułkis A.,(red.)Przemoc dzieci i młodzieży, Toruń 1998. Vyhledej v Google Scholar
Brook, J., Zheng, L., Whiteman, Brook, D., Aggression in toddlers: Associations with parenting and marital relations. The Journal of Genetic Psychology, 2001/162(2). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Buss A, H., The Psychology of Aggression, New York,1961. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Casas, J., Weigel, S., Crick, N., Ostrov, J., Woods, K., Jansen Yeh, E., et al.,Early parenting and children’s relational and physical aggression in the preschool and home contexts. Applied Developmental Psychology, 2006/27. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Cohen L. , L., Manion L., K. Morrison K., Wprowadzenie do nauczania, Poznań 1999. Vyhledej v Google Scholar
Coloroso B, The bully, the bullied, and the bystander, New York, 2002. Vyhledej v Google Scholar
Crick N.R., Grotpeter J.K., Relational aggression, gender and socialpsychological adjustment. Child Development,1995/ 66. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Currie C., Zanotti C., Morgan A., Currie D., de Looze, M. D., Roberts C., Vyhledej v Google Scholar
Samdal O., Smith. O.R.F., Bamekow V., Social determinants of health and well-being among young people World Health Organization Regional Vyhledej v Google Scholar
Office for Europe 2012. Vyhledej v Google Scholar
Danilewska J., Agresja u dzieci – szkoła porozumienia, Warszawa 2002. Vyhledej v Google Scholar
Debarbieux E.,, Charakterystyka przemocy szkolnej w europie i polski program "Szkoła bez przemocy". [w:] Czapiński J., (red.), Raport roczny Vyhledej v Google Scholar
programu " Szkoła bez przemocy " ,Warszawa 2010. Vyhledej v Google Scholar
Dodge K.A., Coie J.D., Lynam D., Aggression and antisocial behavior in youth, [In:] W. Damon, N. Eisenberg, Handbook of child psychology: Vyhledej v Google Scholar
Vol. 3. Social, emotional, and personality development, New York: Wiley,2006. Vyhledej v Google Scholar
Dubis M., Zachowania agresywne w szkole w okresie adolescencji, [w:] red. K. Rajchel Zeszyty Naukowe Nr 1(18) WSIZiA, Warszawa 2012. Vyhledej v Google Scholar
Feshach S., Aggression, [In:] P. H. Mussen (ed) Ceramichael’s Manual of Child Psychology,1970. Vyhledej v Google Scholar
Frączek A., Problemy psychologicznej teorii agresji, Psychologia Wychowawcza 1973 , nr 2. Vyhledej v Google Scholar
Frączek A., Czynności agresywne jako przedmiot studiów eksperymentalnej psychologii społecznej, Wrocław 1979. Vyhledej v Google Scholar
Frączek A., Agresja- psychologiczny punkt widzenia,[w:]Fraczek A., (red.) Z zagadnień psychologii agresji, Warszawa 1975. Vyhledej v Google Scholar
Fraczek A., Pufal-Struzik I., Agresja i przemoc wśród młodzieży. Perspektywa psychoedukacyjna, Kielce 1996. Vyhledej v Google Scholar
Grzesik E., mobbing wśród nauczycieli, Życie Szkoły 2011,nr 4. Vyhledej v Google Scholar
Hollenstein T., Granic I., Stoolmiller M., Snyder J. ,,Rigidity in Parent-Child Interactions and the Development of Externalizing and Internalizing Behavior in Early Childhood. Journal of Abnormal Child Psychology, 2004/32(6), Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Karkowska M., W. Czarnecka, Przemoc w szkole Kraków 2000. Vyhledej v Google Scholar
Kmiecik-Baran K., Młodzież i przemoc. Mechanizmy socjologicznopsychologiczne, Warszawa 1999. Vyhledej v Google Scholar
Kochenderfer-Ladd B., W. Troop – Gordon, Introduction to the special issue context, causes, and consequences, Merrill-Palmer Quarterly, 2010/53(3). Vyhledej v Google Scholar
Komar W., Edukacja ”uśmiercania” - czyli świat szkoły jako agresja: szanse przeciwdziałania, Edukacja1999, nr1. Vyhledej v Google Scholar
Kosewski M., Agresywni przestępcy, Warszawa 1977. Vyhledej v Google Scholar
Kirwil L., Agresja szkolna jako rodzaj agresji prolaktywnej, [w:] A. Rejzner (red) Agresja w szkole. Spojrzenie wieloaspektowe, Warszawa 2004. Vyhledej v Google Scholar
Landy S, Peters RD. Toward an understanding of a developmental paradigm for aggressive conduct problems during the preschool years. In: Peters R, McMahon R, Quincy V, editors. Aggression and violence throughout the lifespan. Newbury Park, CA: Sage; 1992. Vyhledej v Google Scholar
McCormick, M. P., O’Connor, E. E., Cappella, E., McClowry, S. G. Teacher–child relationships and academic achievement: A multilevel propensity Vyhledej v Google Scholar
score model approach. Journal of School Psychology, 2013/51(5). Vyhledej v Google Scholar
Obuchowska I., Przemoc w wychowaniu, Kwartalnik Pedagogiczny 1989, nr 4. Vyhledej v Google Scholar
Ojrzyńska B. K., Mobbing wśród nauczycieli przyczyna przemocy wśród młodzieży, [w:] A. Rejzner (red) Agresja w szkole. Spojrzenie wieloaspektowe, Warszawa 2004. Vyhledej v Google Scholar
Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 2001. Vyhledej v Google Scholar
Olweus D., Bully/victim problems among schoolchildren: Long-term consequences and an effective intervention program, [In:] S. Hodgins, Mental disorder and crime, Thousand Oaks, CA: Sage1993. Vyhledej v Google Scholar
Ostrov, J., Keating, C.,Gender differences in preschool aggression during free play and structured interactions: An observational study. Social Development, 2004/13(2). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Patterson, G. R., De Baryshe, B. D., & Ramsey, E. A developmental perspective on antisocial behavior. American Psychologist, 1989, 44. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Patterson G.R, Developmental changers in antisocial behavior. [In:] R.D.Peters R. J. McMahon, V. L. Quinsey Aggression and Violence Throughout the Life Span Newbury Park, CA: Sage; 1992. Vyhledej v Google Scholar
Ranschburg J., Lęk, gniew, agresja, Warszawa 1980. Vyhledej v Google Scholar
Rigby K., Przemoc w szkole .Jak ja ograniczać. Poradnik dla rodziców i pedagogów,Kraków 2010. Vyhledej v Google Scholar
Rudkowska G., Agresja u dzieci, [w:] red. Kuźma J., Szarota Z., Agresja i przemoc w instytucjach wychowawczych, Kraków 1998. Vyhledej v Google Scholar
Rylke H., Szersze tło problemu przemocy w szkole, Remedium 1997 nr 4. Vyhledej v Google Scholar
Salmivalli C., Bullyling and the peer group: A review. Aggression and Violent Behavior 2010/15(2). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Skorny Z., Mechanizmy regulujące ludzkie zachowania, Warszawa 1989. Vyhledej v Google Scholar
Skorny Z., Psychologiczna analiza agresywnego zachowania się, Warszawa 1968. Vyhledej v Google Scholar
Smelova E., Klima školy v kontextu kutikulární reformy v České republice. Technológia vzdelavania, 2009, vol. 16, no. 6, s. 13-15. roč. XII. 04/2004. Vyhledej v Google Scholar
Smelova E., Preschool education versus curricular reform [w:] Journal of Technology and Information Education, 1/2013, Volume 5, Issue 1 s.31-35. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Smith P.K., Morita Y., Junger-Tas J., Olweus D., Catalano R., Slee, P. The nature of school bullying: A cross-national perspective. New York, 1999. Vyhledej v Google Scholar
Stefanowicz J., Psychologia wzajemnych kontaktów, Warszawa 1976. Vyhledej v Google Scholar
Surzykiewicz J., Agresja i przemoc w szkole – uwarunkowania socjologiczne, Warszawa 2000. Vyhledej v Google Scholar
Swearer S.M., B. Doll B., Bullying in schools: An ecological framework. Journal of Emotional Abuse, 2001/ 2. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Szewczuk W., Słownik psychologiczny, Warszawa 1979. Vyhledej v Google Scholar
Wolińska J. M., Agresywność młodzieży. Problem indywidualny i społeczny, Lublin 2003. Vyhledej v Google Scholar
Wood, J. J., Cowan, P. A., & Baker, B. L. (2002). Behavior problems and peer rejection in preschool boys and girls. The Journal of Genetic Psychology, 2002/ 163 (1). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar
Wójcik D., Środowisko rodzinne a poziom agresywności u młodzieży przestępczej i nieprzestępczej, Wrocław -Warszawa- Kraków-Gdańsk 1977. Vyhledej v Google Scholar
Zakrzewski J., Koncentracja na sobie a agresja interpersonalna [w:] Fraczek A., (red.) Studia nad uwarunkowaniami i regulacja agresji interpersonalnej, Wrocław- Warszawa- Kraków- Gdańsk- Łódż,1986. Vyhledej v Google Scholar

Licence

Tato práce je licencována pod Mezinárodní licencí Creative Commons Attribution-ShareAlike 4.0.

[1] Abramczyk J., Zjawisko agresji w szkole – wychowawcze wyzwanie na progu XXI wieku,[w:]Rejzner A. (red) Agresja w szkole. Spojrzenie Vyhledej v Google Scholar

[2] wieloaspektowe, Warszawa 2004. Vyhledej v Google Scholar

[3] Bartkowicz Z., Pomoc terapeutyczna nieletnim agresorom i ofiarom agresji. Lublin 2001. Vyhledej v Google Scholar

[4] Biała M., Problemy z zachowaniem dzieci i młodzieży, Warszawa 2008. Vyhledej v Google Scholar

[5] Biała M., J. Móżdżyński J., Podstawy kształtowania relacji nauczyciel-uczeń, Warszawa 2002. Vyhledej v Google Scholar

[6] Baker, J. A. Contributions of teacher–child relationships to positive school adjustment during elementary school. Journal of School Psychology, 2006/ 44(3), Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[7] Baker, J. A., Grant, S., Morlock, L., The teacher-student relationship as a developmental context for children with internalizing or externalizing behavior problems. School Psychology Quarterly, 2008/23(1). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[8] Bandura, A. Aggression: A social learning analysis. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall 1973. Vyhledej v Google Scholar

[9] Brańka Z., Agresja u dzieci i młodzieży, [w:] Papież J., Pułkis A.,(red.)Przemoc dzieci i młodzieży, Toruń 1998. Vyhledej v Google Scholar

[10] Brook, J., Zheng, L., Whiteman, Brook, D., Aggression in toddlers: Associations with parenting and marital relations. The Journal of Genetic Psychology, 2001/162(2). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[11] Buss A, H., The Psychology of Aggression, New York,1961. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[12] Casas, J., Weigel, S., Crick, N., Ostrov, J., Woods, K., Jansen Yeh, E., et al.,Early parenting and children’s relational and physical aggression in the preschool and home contexts. Applied Developmental Psychology, 2006/27. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[13] Cohen L. , L., Manion L., K. Morrison K., Wprowadzenie do nauczania, Poznań 1999. Vyhledej v Google Scholar

[14] Coloroso B, The bully, the bullied, and the bystander, New York, 2002. Vyhledej v Google Scholar

[15] Crick N.R., Grotpeter J.K., Relational aggression, gender and socialpsychological adjustment. Child Development,1995/ 66. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[16] Currie C., Zanotti C., Morgan A., Currie D., de Looze, M. D., Roberts C., Vyhledej v Google Scholar

[17] Samdal O., Smith. O.R.F., Bamekow V., Social determinants of health and well-being among young people World Health Organization Regional Vyhledej v Google Scholar

[18] Office for Europe 2012. Vyhledej v Google Scholar

[19] Danilewska J., Agresja u dzieci – szkoła porozumienia, Warszawa 2002. Vyhledej v Google Scholar

[20] Debarbieux E.,, Charakterystyka przemocy szkolnej w europie i polski program "Szkoła bez przemocy". [w:] Czapiński J., (red.), Raport roczny Vyhledej v Google Scholar

[21] programu " Szkoła bez przemocy " ,Warszawa 2010. Vyhledej v Google Scholar

[22] Dodge K.A., Coie J.D., Lynam D., Aggression and antisocial behavior in youth, [In:] W. Damon, N. Eisenberg, Handbook of child psychology: Vyhledej v Google Scholar

[23] Vol. 3. Social, emotional, and personality development, New York: Wiley,2006. Vyhledej v Google Scholar

[24] Dubis M., Zachowania agresywne w szkole w okresie adolescencji, [w:] red. K. Rajchel Zeszyty Naukowe Nr 1(18) WSIZiA, Warszawa 2012. Vyhledej v Google Scholar

[25] Feshach S., Aggression, [In:] P. H. Mussen (ed) Ceramichael’s Manual of Child Psychology,1970. Vyhledej v Google Scholar

[26] Frączek A., Problemy psychologicznej teorii agresji, Psychologia Wychowawcza 1973 , nr 2. Vyhledej v Google Scholar

[27] Frączek A., Czynności agresywne jako przedmiot studiów eksperymentalnej psychologii społecznej, Wrocław 1979. Vyhledej v Google Scholar

[28] Frączek A., Agresja- psychologiczny punkt widzenia,[w:]Fraczek A., (red.) Z zagadnień psychologii agresji, Warszawa 1975. Vyhledej v Google Scholar

[29] Fraczek A., Pufal-Struzik I., Agresja i przemoc wśród młodzieży. Perspektywa psychoedukacyjna, Kielce 1996. Vyhledej v Google Scholar

[30] Grzesik E., mobbing wśród nauczycieli, Życie Szkoły 2011,nr 4. Vyhledej v Google Scholar

[31] Hollenstein T., Granic I., Stoolmiller M., Snyder J. ,,Rigidity in Parent-Child Interactions and the Development of Externalizing and Internalizing Behavior in Early Childhood. Journal of Abnormal Child Psychology, 2004/32(6), Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[32] Karkowska M., W. Czarnecka, Przemoc w szkole Kraków 2000. Vyhledej v Google Scholar

[33] Kmiecik-Baran K., Młodzież i przemoc. Mechanizmy socjologicznopsychologiczne, Warszawa 1999. Vyhledej v Google Scholar

[34] Kochenderfer-Ladd B., W. Troop – Gordon, Introduction to the special issue context, causes, and consequences, Merrill-Palmer Quarterly, 2010/53(3). Vyhledej v Google Scholar

[35] Komar W., Edukacja ”uśmiercania” - czyli świat szkoły jako agresja: szanse przeciwdziałania, Edukacja1999, nr1. Vyhledej v Google Scholar

[36] Kosewski M., Agresywni przestępcy, Warszawa 1977. Vyhledej v Google Scholar

[37] Kirwil L., Agresja szkolna jako rodzaj agresji prolaktywnej, [w:] A. Rejzner (red) Agresja w szkole. Spojrzenie wieloaspektowe, Warszawa 2004. Vyhledej v Google Scholar

[38] Landy S, Peters RD. Toward an understanding of a developmental paradigm for aggressive conduct problems during the preschool years. In: Peters R, McMahon R, Quincy V, editors. Aggression and violence throughout the lifespan. Newbury Park, CA: Sage; 1992. Vyhledej v Google Scholar

[39] McCormick, M. P., O’Connor, E. E., Cappella, E., McClowry, S. G. Teacher–child relationships and academic achievement: A multilevel propensity Vyhledej v Google Scholar

[40] score model approach. Journal of School Psychology, 2013/51(5). Vyhledej v Google Scholar

[41] Obuchowska I., Przemoc w wychowaniu, Kwartalnik Pedagogiczny 1989, nr 4. Vyhledej v Google Scholar

[42] Ojrzyńska B. K., Mobbing wśród nauczycieli przyczyna przemocy wśród młodzieży, [w:] A. Rejzner (red) Agresja w szkole. Spojrzenie wieloaspektowe, Warszawa 2004. Vyhledej v Google Scholar

[43] Okoń W., Nowy słownik pedagogiczny, Warszawa 2001. Vyhledej v Google Scholar

[44] Olweus D., Bully/victim problems among schoolchildren: Long-term consequences and an effective intervention program, [In:] S. Hodgins, Mental disorder and crime, Thousand Oaks, CA: Sage1993. Vyhledej v Google Scholar

[45] Ostrov, J., Keating, C.,Gender differences in preschool aggression during free play and structured interactions: An observational study. Social Development, 2004/13(2). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[46] Patterson, G. R., De Baryshe, B. D., & Ramsey, E. A developmental perspective on antisocial behavior. American Psychologist, 1989, 44. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[47] Patterson G.R, Developmental changers in antisocial behavior. [In:] R.D.Peters R. J. McMahon, V. L. Quinsey Aggression and Violence Throughout the Life Span Newbury Park, CA: Sage; 1992. Vyhledej v Google Scholar

[48] Ranschburg J., Lęk, gniew, agresja, Warszawa 1980. Vyhledej v Google Scholar

[49] Rigby K., Przemoc w szkole .Jak ja ograniczać. Poradnik dla rodziców i pedagogów,Kraków 2010. Vyhledej v Google Scholar

[50] Rudkowska G., Agresja u dzieci, [w:] red. Kuźma J., Szarota Z., Agresja i przemoc w instytucjach wychowawczych, Kraków 1998. Vyhledej v Google Scholar

[51] Rylke H., Szersze tło problemu przemocy w szkole, Remedium 1997 nr 4. Vyhledej v Google Scholar

[52] Salmivalli C., Bullyling and the peer group: A review. Aggression and Violent Behavior 2010/15(2). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[53] Skorny Z., Mechanizmy regulujące ludzkie zachowania, Warszawa 1989. Vyhledej v Google Scholar

[54] Skorny Z., Psychologiczna analiza agresywnego zachowania się, Warszawa 1968. Vyhledej v Google Scholar

[55] Smelova E., Klima školy v kontextu kutikulární reformy v České republice. Technológia vzdelavania, 2009, vol. 16, no. 6, s. 13-15. roč. XII. 04/2004. Vyhledej v Google Scholar

[56] Smelova E., Preschool education versus curricular reform [w:] Journal of Technology and Information Education, 1/2013, Volume 5, Issue 1 s.31-35. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[57] Smith P.K., Morita Y., Junger-Tas J., Olweus D., Catalano R., Slee, P. The nature of school bullying: A cross-national perspective. New York, 1999. Vyhledej v Google Scholar

[58] Stefanowicz J., Psychologia wzajemnych kontaktów, Warszawa 1976. Vyhledej v Google Scholar

[59] Surzykiewicz J., Agresja i przemoc w szkole – uwarunkowania socjologiczne, Warszawa 2000. Vyhledej v Google Scholar

[60] Swearer S.M., B. Doll B., Bullying in schools: An ecological framework. Journal of Emotional Abuse, 2001/ 2. Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[61] Szewczuk W., Słownik psychologiczny, Warszawa 1979. Vyhledej v Google Scholar

[62] Wolińska J. M., Agresywność młodzieży. Problem indywidualny i społeczny, Lublin 2003. Vyhledej v Google Scholar

[63] Wood, J. J., Cowan, P. A., & Baker, B. L. (2002). Behavior problems and peer rejection in preschool boys and girls. The Journal of Genetic Psychology, 2002/ 163 (1). Přejít na DOI Vyhledej v Google Scholar

[64] Wójcik D., Środowisko rodzinne a poziom agresywności u młodzieży przestępczej i nieprzestępczej, Wrocław -Warszawa- Kraków-Gdańsk 1977. Vyhledej v Google Scholar

[65] Zakrzewski J., Koncentracja na sobie a agresja interpersonalna [w:] Fraczek A., (red.) Studia nad uwarunkowaniami i regulacja agresji interpersonalnej, Wrocław- Warszawa- Kraków- Gdańsk- Łódż,1986. Vyhledej v Google Scholar

Magister

Násilí a agrese v mezilidských vztazích ve škole

Jak citovat

Abstrakt

Reference

Stažení

Licence

Podobné články